Palais Schaumburg

Belangrijkste vertegenwoordiger van de Neue Deutsche Welle, die begin 1980 wordt opgericht als Holger Hiller en Thomas Fehlmann (een kunststudent uit Zürich) elkaar via een wederzijdse vriend, Walter Thielsch, leren kennen. Met de Amerikaan Chris Lunch op bas en F.M. Einheit (die op hetzelfde moment ook in Abwärts en Einstürzende Neubauten speelt) op drums wordt de eerste single Rote Lichter voor ZickZack opgenomen, die evenals de tweede single Telefon (met inmiddels Timo Blunck op bas) is terug te vinden op “DAS SINGLE KABINETT”, welke de eerste opnamen van de groep verzamelt.

80sound.com - Palais Schaumburg

Palais Schaumburg – de naam is ontleend aan de voormalige residentie van de Duitse bondskanselier – gaat als voorprogramma op tournee met Pere Ubu, die Daniel Miller, de eigenaar van het Mute-label, op de groep attendeert. Op uitnodiging van Miller speelt het viertal in Londen, waarna F.M. Einheit de groep verlaat. Hij wordt vervangen door Ralf Hertwig, afkomstig uit de Hamburgse funkgroep Front. Wanneer deze bezetting enkele weken bij elkaar is, worden de opnamen voor “PALAIS SCHAUMBURG” gestart. Op de hoes prijkt David Cunningham, de man achter de Flying Lizards en een serieuze geluidskunstenaar die onder meer met Michael Nyman heeft gewerkt, als producer.

Zijn taak bestaat er voornamelijk uit de vastgelopen opnamen tot een goed einde te brengen. Het album “PALAIS SCHAUMBURG” is een monument, één van de meest oorspronkelijke platen ooit verschenen: de groep breekt met de Anglo-Amerikaanse rocktraditie en speelt een hoekig en springerig soort muziek dat aansluit op de Duitse expressionistische traditie van de jaren twintig en dertig. Een duidelijk voorbeeld van hun stijl is de single “Wir Bauen Eine Neue Stadt”. Fehlmanns plaagstoten op de trompet vinden hun tegendeel in de uitbundige fratsen van Hiller, die vooral op de bühne blijk geeft van een prettige en zeer inspirerende gekte.

Kort na de eerste Nederlandse tournee (voorjaar ’82) verlaat Hiller de groep om zich toe te leggen op zijn belangrijkste interesse: het knutselen met geluid. Met Walter Thielsch als zanger en Stefan Bauer, een jazzmuzikant uit Frankfurt, op vibrafoon staat de groep juni ’82 alweer op de planken. In deze bezetting wordt “LUPA” opgenomen, geproduceerd door Andy ‘Coati Mundi’ Hernandez. De plaat laat in vergelijking met “PALAIS SCHAUMBURG” een meer gestroomlijnd geluid horen waarin expressionisme, jazz en rap tot een tintelende cocktail zijn gemixed die vooral ‘live’ nog steeds een krachtige en vitale indruk maakt.

Hoewel “LUPA” een stuk toegankelijker is dan “PALAIS SCHAUMBURG”, blijft de alom verwachte (ook internationale) doorbraak uit. In Duitsland wordt de groep na het vertrek van de charismatische Hiller beschouwd als een stier zonder hoorns. Bauer, die de groep slechts tijdelijk zou versterken, wordt vervangen door Moritz von Oswald, een bekende naam in de Hamburgse scene, die onder meer bij Andreas Dorau speelde. In die bezetting neemt men de single Hockey op. De komst van Von Oswald is voor Blunck aanleiding om op te stappen en definitief voor Die Zimmermänner te kiezen. Korte tijd maakt Mark Krowot (bas) nog deel uit van de groep, maar als juni ’83 Walter Thielsch opstapt, blijft nog slechts het trio Fehlmann, Von Oswald, Hertwig in functie. Er volgt een lange periode van experimenteren en discussiëren over het groepsconcept. Als ze eind ’83 een enkel optreden in Nederland verzorgen, blijken allerlei theaterelementen hun intrede gedaan te hebben: ze kleden zich in blauwe DDR-overalls, stormen als wildebrassen over de bühne.

80sound.com - Palais Schaumburg

Een scherpe rolverdeling naar instrument is niet meer aanwezig, of zoals men het in eigen woorden uitdrukt: ‘het doet er niet meer toe wie op welk moment wat voor geluid uit de emulator haalt’; men zoekt voor ieder aangedragen idee de meest in de smaak vallende oplossing.

Voor “PARLEZ-VOUS SCHAUMBURG” wordt de hulp ingeroepen van Inga Humpe (Neonbabies, DÖF) en aan het rijtje Cunningham-Coati Mundi wordt Gareth Jones, de man achter Depeche Mode en de cybernetische structuur van Fad Gadgets synthi-pop, als producer toegevoegd. “PARLEZ-VOUS SCHAUMBURG” is een zeer intelligent geconcipieerde elpee, een uitermate stijlvol soort discomuziek. Met name in de slotnummers Beat For 2, dat een bescheiden hit wordt, en What’s The Time refereert het aan krakerige zwart-wit films, mistflarden en andere nostalgia op moderne leest geschoeid. Maar toch is het te intellectualistisch, ook live te kil, om echt bij een groot publiek aan te slaan. Het feit dat Palais Schaumburg nu overgegaan is op het Engels, en daarmee voortaan als ‘new wave’ geboekstaafd kan worden, helpt ook niet echt om internationale erkenning af te dwingen.

Album discograhy

1981 – Palais Schaumburg
1981 - Palais Schaumburg - Palais Schaumburg
1982 – Lupa
1982 - Palais Schaumburg - Lupa
1984 – Parlez-Vous Schaumburg
1984 - Palais Schaumburg - Parlez-Vous Schaumburg