Fischer-Z

Begin ’77 wordt de formatie Sheep opgericht, welke naam al snel verandert in , naar een term uit de statistiek. Onbetwiste leider, tekstschrijver, componist en sinds “RED SKIES OVER PARADISE” ook producer is John Watts, een afgestudeerde psycholoog die de groep gebruikt als vehikel voor zijn hang naar aandacht voor zijn persoon en het rationaliseren van zijn angst voor eenzaamheid en krankzinnigheid. In zijn teksten, vooral op de albums “WORD SALAD” en “GOING DEAF FOR A LIVING”, bekijkt hij de wereld door een visooglens: alles wat dichtbij is lijkt op zijn neus te zitten en voor wat verder ligt is de langste arm te kort. De muziek is navenant gespannen en neurotisch en heeft het frenetieke van XTC. Door de fraaie melodielijnen en de dominante rol van de toetseninstrumenten leunt Fischer-Z tegen de pure pop aan.

Watts is een typische ‘high brow’ Engelsman die in zijn jeugd enkele jaren voorzanger is van het koor van de Royal Military Academy te Sandhurst. Na les te hebben gehad in klarinet en saxofoon gaat Watts op zijn vijftiende drummen in zijn eerste bandje, waarvoor zijn moeder de apparatuur naar de optredens rijdt. Op de universiteit ontmoet hij Steve Skolnik, met wie hij het duo The Unknown Band formeert, dat in de zomer van ’75 o.a. in Amsterdam speelt. Met Skolnik op toetsen en de via advertenties verkregen ritmesectie wordt Fischer-Z opgericht. De september ’78 verschenen single ‘Wax Dolls’ trekt geen aandacht, maar ‘Remember Russia’ van april ’79 wordt in Nederland een bescheiden hit. Het debuutalbum “WORD SALAD” bevat jachtige, door toetsen gedomineerde pop waarin reggae-invloeden niet vreemd zijn.

“WORD SALAD” valt met te veel ‘arty’ pop totaal verkeerd bij de Engelse pers, die de groep intellectualisme en bedachtheid verwijt. Fischer-Z slaat echter goed aan op het continent: “WORD SALAD” wordt in Nederland, België en West-Duitsland een succes en de groep toert met grote regelmaat over het continent, zeker nadat het van “WORD SALAD” getrokken ‘The Worker’ een hit wordt. Het 2de album “GOING DEAF FOR A LIVING” handelt anders dan “WORD SALAD” (waarop de psychiatrie centraal staat) over het leven van een groep ‘on the road’. Skolnik is de overheersende rol van Watts beu en vertrekt, al is hij nog wel op “GOING DEAF FOR A LIVING” te horen. Juist als de single ‘So Long’ wordt uitgebracht gaat de BBC in staking en wordt de groep wederom ‘airplay’ onthouden.

De groep toert geruime tijd als trio, maar besluit begin ’81 een nieuwe toetsenman (Pleth) en een extra gitarist (Bern Newman) aan te trekken. Pleth was korte tijd de vervanger van Skolnik; Newman had in 1980 reeds enkele maanden met de groep gespeeld. De laatste ruimt evenwel weer snel het veld wanneer Watts meent dat er niet genoeg werk voor twee gitaristen is. Anderzijds staat Watts liever alleen in de frontlinie op het podium.

Hij zint op wraak, het gebrek aan erkenning in Engeland bevalt hem allerminst en hij besluit voor “RED SKIES OVER PARADISE” flink te investeren. “RED SKIES OVER PARADISE” is een artistieke overwinning, zowel op “GOING DEAF FOR A LIVING” als op de negerende houding van het Engelse publiek. Het blijkt een curieuze mengeling van somberte en optimisme, waarop zaken als de teloorgang van de Westerse economie en samenleving en het verdwijnen van het individu worden bezongen op ongemeend energieke en optimistische muziek. ‘Marliese’ is een grote hit in Nederland en ook Engeland toont voor het eerst, zij het schroomvol, interesse. Juni ’81 speelt Fischer-Z op Pinkpop. Nauwelijks een maand later besluit Watts de groep op te heffen.